Εργασιακές σχέσεις-λάστιχο και ο ρόλος της Ε.Ε.

του Παντελή Βασιλείου

Εισήγηση στη θεματική «ΕΕ και εργασιακά» στην ημερίδα συζήτησης της ΔιΕΕξοδου το Σάββατο 26/11

Το ζήτημα της συγκεκριμένης θεματικής της ημερίδας μας είναι αρκετά δύσκολο και σύνθετο. Είναι σίγουρο οτι δεν μπορεί να δοθεί ολοκληρωμένα στα πλαίσια μιας εισήγησης και γι αυτό είναι αναγκαίο οι παρεμβάσεις που θα υπάρχουν από εσάς να συμπληρώνουν και να εμπλουτίζουν την τοποθέτηση μας ως ομάδα εργασίας για τα εργασιακά και τη σχέση τους με την ΕΕ. Ακόμα φυσικά να διορθώνουν και λάθη που πιθανά να ακουστούν. Η προσπάθεια μας ειναι να φωτιστούν κάποιες βασικές πλευρές του φαινομένου της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων και την σχεση τους με την ΕΕ.

Τι σημαίνει όμως ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων; Γενικά σημαίνει την ανατροπή μιας θεμελιώδους κατάκτησης των εργαζομένων απο τον 19ο κιόλας αιώνα . Τον σταθερό ή κανονικό ημερήσιο χρόνο εργασίας  ως μοναδική μορφή εργασιακής σχέσης. Η κατάργηση του συμπαρασύρει ταυτόχρονα και σειρά άλλων κατακτήσεων που ειχε η εργατικη τάξη και σχετιζονταν με αυτον.  πχ η πληρωμή των υπερωρίων και των ημερών αργίας που μάλιστα ως μερόκαματο η ωρομίσθιο πληρωνόταν πολύ περισσοτερο απο αυτό που αντιστοιχούσε στον σταθερο ημερήσιο χρόνο εργασίας, μια σχετικη μονιμότητα των θέσεων εργασίας κλπ. Ακόμα καλύτερα μπορούμε να πουμε οτι η ελαστικοποιηση των εργασιακων σχέσεων συνίσταται στην συνεχη μεταβολή απο μια κατασταση υποαπασχόλησης ή και ανεργίας σε μια κατάσταση της πιο βάρβαρης υπεραπασχόλησης και ταυτόχρονα στην ύπαρξη πολλαπλών μορφών απασχολησης. Δίνοντας ένα παράδειγμα απο το μακρινό παρελθόν  που οι κεφαλαιοκράτες επιχείρησαν να σπάσουν τον σταθερο ημερησιο χρόνο εργασίας  γυρνάμε στο 1860 και στην εξέγερση των οικοδόμων του Λονδίνου. Τι συνέβη. Οι κατασκευαστές της εποχής αποφάσισαν να πληρώνουν τους οικοδόμους με βάση τις ώρες που δούλευαν δηλαδή να καθιερώσουν το ωρομίσθιο . Οι εργάτες ξεσηκώθηκαν. Δήλωσαν οτι θα δεχτούν το ωρομίσθιο μονο αν προδιοριστεί ως σταθερός ημερήσιος χρόνος εργασίας το 9ωρο η το 10ωρο  στη βάση του οποίου θα πληρώνονταν. Ταυτόχρονα ζήτησαν αν ο σταθερός χρόνος εργασίας ειναι το 10ωρο να πληρωνεται καλύτερα η ωρα απο οτι αν ειναι το 9ωρο. Επίσης απαίτησαν  η ωρα εργασίας που υπερβαίνει τον σταθερο χρονο (υπερωρία) να πληρώνεται σχετικά καλύτερα απο την ώρα που αντιστοιχεί στον σταθερό ημερήσιο χρόνο εργασίας. Οπως θα αποδείξουμε παρακάτω περίπου τα ίδια πράγματα εχουν επιβληθεί απο την ΕΕ μέσα σε μια πορεία μερικών χρόνων. Δεν πρόκειται δηλαδή για κάποια καινοτομία αλλα για επιστροφή σε εναν εργασιακό μεσαίωνα του 18ου και 19ου αιώνα  , την επιστροφή στην πιο ανείπωτη και βάρβαρη εκμέταλλευση των εργαζομένων. Φυσικά ο σύγχρονος εργασιακός μεσαίωνας πατώντας πάνω στις συνθήκες της σημερινής εποχής έχει και νέες μορφές.  Εκτος απο την σφαίρα της ιδιωτικής οικονομίας και των »δημόσιων» επιχειρησέων έχει εισέλθει  και στον σκληρό πυρήνα των κρατικών υπηρεσιών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα στις δημόσιες υπηρεσίες ειναι οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου, παλιότερα τα stage και σήμερα τα πεντάμηνα και τα οχτάμηνα.  Η βαρβαρότητα των σύγχρονων εργασιακών σχέσεων δε ,εχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε πολλοι εργαζόμενοι να μην αναγνωριζονται ως τέτοιοι αλλα ως ελεύθεροι επαγγελματιες .

Τι συνεβαινε ομως οσο στην »αγορά» εργασίας υπήρχε ο σταθερός ημερήσιος χρόνος και μια σχετική μονιμότητα των θέσεων εργασίας; Γιατί ήταν μια μεγάλη κατάκτηση; Προφανώς και δεν είχε καταργηθεί η εκμετάλλευση ανθρώπου απο άνθρωπο δεν σταμάτησε να παράγεται υπεραξία και αυτη να παίρνει την χρηματική μορφή της που είναι το κέρδος του εργοδότη. Όμως η εργατική ταξη στα πλαίσια του σταθερού χρονου εργασίας είχε δυνατότητα να πάλευει τόσο για την μείωση του όσο και για την αύξηση του μισθού της δήλαδη να παλεύει για την μείωση της εκμεταλλευσης και να αναπαραγεί με καλύτερους ορους αυτο που πουλαει στον εργοδοτη. Την εργατική της δύναμη δηλαδη την ικανότητα της για εργασία. Οταν για παράδειγμα ενας εργαζομενος δούλευε υπερωρία την πληρωνοταν καλύτερα απο οτι την ωρα του σταθερου εργασιμου χρόνου. Το ιδιο και οταν δούλευε αργίες. Αυτο  κατ αρχην ειχε το εξής νοημα. Οταν ο εργαζόμενος δουλεύει περισσοτερο απο τον καθορισμένο σταθερο ημερήσιο χρόνο χρειάζεται περισσοτερα μέσα συντήρησης για να αναπληρώσει τη φθορα που προκαλείτε στην εργατικη του δύναμη  ωστε να μπορέσει να την αναπαράξει κανονικά και οχι σε φθίνουσα μορφή. Γιατι η φθορά της εργατικής του δύναμης μεγαλωνει, πολλαπλασιαζεται. Κατ δεύτερον το γεγονος οτι ο ο εργοδοτης έπρεπε να πληρωσει ακριβά την υπερωρία καθιστούσε πολλές φορές ασύμφορη και αποτρεπτική την χρησιμοποίηση της και έτσι η πιθάνοτητα να απάντήσει στις αυξημένες ανάγκες της παραγωγής με προσλήψεις εργατικού δυναμικού αυξανόταν. Επισης φυσικά υπήρχε ως κατάκτηση ενα ανώτατο επιτρεπτο οριο υπερωριών ωστε ο εργαζόμενος να μην εξουθενώνεται , να μπορεί να αναπληρώνει τις δυνάμεις του και να μην εχει όσο γινεται προβλήματα υγείας.  Απο την άλλη οι κάτοχοι του κεφαλαίου  ειχαν περιορισμό. Παροτι θα θέλανε δεν μπορουσαν να επεκτείνουν οσο ήθελαν την εργάσιμη μέρα. Ηταν υποχρεωμένοι  μέσα σε αυτά τα πλαίσια και προκειμενου να αυξήσουν το ποσο της εργασιας του εργαζομενου που καρπώνονταν με τη μορφη του κέρδους  ειτε να αυξάνουν την παραγωγικότητα  της εργασίας βελτιώνοντας τα μέσα παραγωγής είτε να αυξάνουν την εντατικόποιηση της δουλειας. Βαζοντας πχ εναν εργαζομενο να κάνει δουλειες που θα μπορούσαν να κάνουν δύο. Και στις δύο περιπτώσεις η ταξική πάλη μπορούσε να λύνει τα ζητήματα. Στην πρωτη περιπτωση με την αύξηση των μισθών στη δευτερη με την επιβολή προσλήψεων κλπ. To κυριοτερο ομως δεν ηταν αυτο. Σε συνθήκες που ο εργαζόμενος δούλευε με σταθερό ωράριο και υπήρχε μια σχετική μονιμότητα της θέσης εργασίας του είχε και μια κανονικη ζωή. Μπορούσε να δει την οικογενεια  του να φανε ολοι μαζι , να ασχοληθεί με τις ανάγκες των παιδιών του , να βγει μια βόλτα, να βρεθεί με φίλους, να ψυχαγωγήθει , να κανεις επίσης υγειινό ύπνο. Όλα αυτα που συνιστούν δηλαδη έναν άνθρωπο που αναπαράγει επαρκώς και σε κανονική μορφή την εργατική του δύναμη. Ταυτόχρονα είχε όλες σχεδόν τις προϋποθέσεις για να ενταχτεί σχετικά εύκολα στην συνδικαλιστική και πολιτική δραση . Ο σταθερός χρόνος εργασιας λοιπόν ήταν μια κατάκτηση που οχι απλώς συνιστούσε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων αλλα διευκόλυνε την αναπτυξη των αγωνων των εργαζομένων , τη συλλογική και οργανωμένη δράση τους .Σκεφτείτε αγαπητοί φίλοι έναν εργαζόμενο που δεν ξέρει τι του ξημερώνει αύριο που δεν μπορεί να κανόνίσει τα στοιχείωδη για τη ζωή του γιατι το ωράριο του ειναι λάστιχο γιατι εναλλάσσεται στη ζωή του συνεχώς η ανεργία και η υποαπασχόληση με την πιο υπερβολική εργασία. Εχει τη δυνατότητα όσο την είχε πριν να πάει στο σωματείο του σε μια συνέλευση ή να παλέψει μεσα απο μια συσπείρωση οπωςη δικη μας για αποδεσμεύση απο την ΕΕ ή ακόμα να γίνει μέλος ενός εργατικού πολτικού φορέα και να παλέψει να αλλάξει τη κοινωνία? Κατηγορηματικά οχι. Επισης ο σταθερος ημερήσιος χρονος εργασίας ως μοναδικη σχέση εργασίας συνέβαλλε στην ενοτητα της εργατικής τάξης. Ας σκεφτουμε τι σημαινει πολλαπλες μορφές εργασιακων σχεσεων; Πόσες δυσκολίες φέρνει στην κατακτηση των ενοτητας των εργαζομένων.

Τι συμβαινει ομως πρακτικα οταν ο σταθερος χρόνος εργασίας καταργείτε. Οταν οι κάτοχοι του κεφαλαίου μπορούν να επεκτείνουν ή να  συρρικνωνουν ανάλογα με τα βραχύβια συμφέροντα τους το χρόνο εργασίας? Τίποτα παραπάνω και τίποτα λιγότερο απο ακραία βαρβαρότητα. Ο κάτοχος του κεφαλαίου έχει τη δυνατότητα να οικειοποιείται μέρος της αξίας που παρηγαγε ο εργαζόμενος με τη μορφή του κέρδους χωρίς όμως να του δίνει την αξία των μέσων συντήρησης που απαιτούνται για να μπορει να αναπραχθεί κανονικά η εργατική του δύναμη. Τώρα πλέον αυτη η αναπαραγωγή γίνετε σε φθίνουσα μορφη και οχι κανονικά. Ας σκεφτούμε εναν εργαζόμενο που δουλευει 4ωρο και παιρνει σημερα 250 ευρω, λίγο μετα δεν δουλεύει καθόλου  και αμέσως μετα το ιδιο εργαζόμενο να δουλευει 12ωρο με 500 ευρω και οι υπερωρίες να δίνονται μετα απο μήνες σε ρεπο.. Και στη μια και στην αλλη περίπτωση δεν εχει καμια δυνάτοτητα κανονικής αναπαραγωγης της εργατικής του δυνάμης. Και στις δύο περιπτώσεις οχι απλως γιατι τα χρήματα ειναι λιγα αλλα γιατι δεν μπορει συνολικα να δημιουργει τους ορους μιας κανονικης αναπαραγωγης οπως την περιγραψαμε παραπανω. Αυτή είναι η βαρβαρότητα του ιμπεριαλισμού αυτη ειναι η ΕΕ. Ας δούμε ενα ακραίο σκληρο παράδειγμα οχι απο τη χώρα μας αλλα απο την Γαλλία μια χώρα του πυρήνα της ΕΕ. Το διάστημα 2008-2009 στην ιδιωτικοποιημένη φρανς τέλεκομ αυτοκτόνησαν 40 περίπου εργαζόμενοι. Αυτοκτονίες σημειώθηκαν και σε σειρά άλλων επιχειρήσεων.Οι αυτοκτονίες εργαζοµένων έχει πάρει επιδηµική µορφή στη Ρενό, στην ΙΒΜ, στις τράπεζες HSBC και BNP Paribas, στα ταχυδροµεία, στην ηλεκτρική εταιρεία EDF, έγραφε η «Ουµανιτέ».    Η φθορά της εργατικής δύναμης έφτασε ως αυτο το σημείο που ανάγκασε τον κάτοχο της στον οικοθελή θάνατο. Γιατί όμως συνέβησαν όλα αυτά. Που βρίσκεται η αίτια; Δεν θα μιλήσουμε ενδελεχώς .  Σε τελευταία ανάλυση βρίσκεται μέσα στις ίδιες τις ανάγκες της καπιταλιστικής οικονομίας . Στις ανάγκες που πρόεκυψαν απο την δυσκόλιες αναπαραγωγής του κοινωνικού κεφαλαίου σε συνθήκες έντασης της διεθνοποίησης του κεφαλαίου οξύτατου ανταγωνισμου  αλλα και σημαντικών αλλαγών στη παραγωγική διαδικασία. Πρόκειται δηλαδη για την προσαρμογή που έκαναν οι κυρίαρχες τάξεις στις συγκεκριμένες συνθήκες και στα συγκεκριμένα προβλήματα που είχαν και έχουν σήμερα στο πολλάπλασιο να αντιμετωπίσουν. Προσαρμογή φυσικά που δεν μπορουσε και δεν μπορεί να απαλλάξει το σύστημα από νέες ακομα πιο βαθιές κρίσεις. Άραγε αυτό σημαίνει οτι οι αρνητικές αυτές αλλαγες ειχαν το χαρακτήρα νομοτέλειας? Κατηγορηματικά όχι. Γιατί δίπλα στις πιο πάνω διαπιστώσεις υπάρχει η ταξική πάλη , υπάρχουν οι συσχετισμοί δυναμεων, η κατάσταση του εργατικού και λαικού κινήματος.

Αγαπητοί φίλοι και συναγωνιστές ας έρθουμε τωρα στο ζήτημα του ποια ειναι η σχεση της ΕΕ με αυτες τις αλλαγές. Οπως λέμε στην ιδρυτική μας διακύρηξη η ΕΕ ειναι ενας ιμπεριαλιστικος οργανισμος. Ενας υπερθνικος μηχανισμος των πολυεθνικων, των τραπεζιτων των επιχειρηματικών ομίλων  επιβολής των πιο ακραίων αντεργατικών και αντιλαικών μέτρων. Αυτο επιβεβαιώνεται σε οτι αφορά τις εργασιακές σχέσεις στο θεμελιακό κειμενο της ΕΕ που λέγεται λευκή βίβλος και η οποία  εγρίθηκε στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 10-11/12-1993

Τι προβλέπει η «Λευκή Βίβλος» για τις εργασιακές σχέσεις; Να τι λέει:

«Η καθιέρωση μεγαλύτερης ευελιξίας πρέπει να γίνει σε θέματα οργάνωσης της εργασίας, π.χ. καταργώντας τα εμπόδια που καταστούν δυσχερέστερη ή πιο δαπανηρή την απασχόληση με μειωμένο ωράριο ή τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου […] Οσον αφορά την κατανομή του χρόνου εργασίας, έχουν γίνει προτάσεις για υπολογισμό των ωρών εργασίας σε ετήσια βάση ή για θέματα μείωσης των ωρών εργασίας σε περιόδους ύφεσης (διευθέτηση, εκ περιτροπής εργασία κλπ).

Είναι σαφής η κατεύθυνση της «Λευκής Βίβλου» για τις ανατροπές στον εργάσιμο χρόνο. Η κατάργηση του θεσμοθετημένου σταθερού ημερήσιου εργάσιμου χρόνου (8ωρο – 7ωρο), ειναι  σε συνδυασμό με τη θέση ότι «η διευθέτηση του χρόνου εργασίας μπορεί να αποβεί σε όφελος της ανταγωνιστικότητας και της διατήρησης ή δημιουργίας θέσεων εργασίας» (Μέρος ΑΙ). Και συνεχίζει: «Τα άτομα, τα οποία έχουν ήδη εργασία πρέπει να πειστούν ότι… η αλληλεγγύη που θα δείξουν με την αποδοχή ορισμένων θυσιών θα καταλήξει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης για εκείνους, οι οποίοι είναι σήμερα άνεργοι» (θέση 1.6). Και σημειώνει στη συνέχεια:

«Μειώνοντας το κανονικό ωράριο, αυξάνεται ο αριθμός των θέσεων εργασίας με μερική απασχόληση» (θέση 8.3). Δηλαδή μοίρασμα της απασχόλησης με μερική εργασία, μερική αμοιβή, μερική ή καθόλου ασφάλιση.. Εδώ βλέπουμε μπροστά μας μια κατάσταση υποαπασχόλησης με πρόσχημα την καταπολέμηση της ανεργίας.

Μήπως αυτά δεν εφαρμόζονται σε ολοένα και μεγαλύτερη έκταση και πολυμορφία στις συνθήκες της σημερινής κρίσης ; Μήπως ανάλογα μέτρα δεν αποφασίζουν με τα μνημόνια; Είχαμε μήπως μείωση της ανεργίας? Σαφώς οχι.

Στο ίδιο κεφάλαιο προβλέπεται και κυκλική εναλλαγή σε θέσεις απασχόλησης ή επί λέξει «θέσπιση μέτρων παροχής κινήτρων για την κάλυψη των νέων ευκαιριών για απασχόληση από εγγεγραμμένους ανέργους, μέσω π.χ. συστημάτων κυκλικής εναλλαγής σε θέσεις απασχόλησης» (θέση 8.8).

Μήπως το παράδειγμα της κοινωφελούς εργασίας με 5μηνη ή 8 μηνη απασχόληση δεν συμβάλει στην κυκλική εναλλαγή των ανέργων σε θέσεις απασχόλησης; Με δεδομένο ότι δεν μπορούν να ξαναπιάσουν δουλειά μετά τη λήξη της 5μηνης σύμβασης για να πάρουν σειρά άλλοι άνεργοι.

Ομαδικές απολύσεις και απλήρωτη δουλειά των νέων εργαζομένων

Στον όρο «ευελιξία της αγοράς της εργασίας» περιλαμβάνεται και η δυνατότητα ομαδικών απολύσεων.

Σχετικά μ’ αυτό σημειώνεται: «Σε πολλές χώρες του Νότου η νομοθεσία που διέπει τους όρους απόλυσης των εργαζομένων με συμβάσεις απεριόριστου χρόνου διαρκείας πρέπει να χαλαρώσει» (Μέρος ΑΙ). Και συνεχίζει: «Τα συστήματα αποζημίωσης της ανεργίας θα πρέπει να προσαρμοστούν και να βρεθούν νέες μέθοδοι, που θα επιτρέπουν την επαναδιάθεση ενός μέρους των πιστώσεων αυτών στις ενέργειες κατάρτισης. Ειδικότερα για τους μακροχρόνια άνεργους και τους νέους που προσεγγίζουν την αγορά εργασίας χωρίς ειδικότητα» (θέση 7.4).

Είναι φανερό ότι η ολιγαρχία ήθελε απο τότε να έχει λυμένα τα χέρια της, για να μπορεί να απολύει όσους θέλει και όταν θέλει. Το πέτυχαν στο μέγιστο βαθμό την εποχη της κρίσης και των μνημονιών . Με τα μνημόνια  αύξησαν το ποσοστό των απολύσεων μειώνοντας ταυτόχρονα τις αποζημιώσεις. Για την αντιμετώπιση της ανεργίας ιδιαίτερα των νέων  νομοθέτησαν την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας με μισθούς πείνας, χωρίς ασφάλιση και επιδότηση από τον ΟΑΕΔ των εργοδοτών στο ύψος του επιδόματος ανεργίας.

Στο όνομα, τάχα, της δημιουργίας κατάλληλων συνθηκών για τη μαθητεία, κατάρτιση και πρακτική άσκηση των νέων, προτείνεται η κατάργηση της αμοιβής τους με τον κατώτερο επίσημο βασικό μισθό και η καταβολή μειωμένων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, πράγμα που σταδιακά τους βγάζει εκτός συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Στη «Λευκή Βίβλο» υπογραμμίζεται σχετικά, ότι:

«Για να διευκολύνεται η απασχόληση των νέων, προτείνεται να καθιερωθεί μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τον ελάχιστο μισθό, τις μειωμένες κοινωνικές εισφορές ή άλλους όρους της σύμβασης, π.χ. μέσω της θέσπισης ευέλικτων συστημάτων μαθητείας, κατάρτισης ή πρακτικής άσκησης» (θέση 8.2).

Στη βάση των αποφάσεων αυτών, καθορίστηκε το 1997, στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου, η στρατηγική της ΕΕ για την απασχόληση.

Η στρατηγική αυτή οικοδομείται στους εξής άξονες:

  • Απασχολησιμότητα – Προσαρμοστικότητα:

Στο όνομα της πρόληψης και αντιμετώπισης της ανεργίας, προωθούνται οι λεγόμενες ενεργητικές πολιτικές, που προβλέπουν την επέκταση της μερικής απασχόλησης και άλλων μορφών υποαπασχόλησης, . Προβλέπονται, επίσης, διάφορα προγράμματα ψευτοκατάρτισης, που σκοπό έχουν να εκτονώσουν την οργή των ανέργων

Ταυτόχρονα, προβλέπεται περικοπή, ακόμα και κατάργηση, των επιδομάτων ανεργίας, γιατί τα θεωρούν αντικίνητρο για την αναζήτηση δουλειάς.

  • Ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος:

Δηλαδή, δημιουργία ακόμα πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος για τους επιχειρηματίες. (π.χ., φοροαπαλλαγές, επιδοτούμενα προγράμματα προς όφελος των εργοδοτών κλπ.). Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος αφορά στους ίδιους τους ανέργους, οι οποίοι εντάσσονται σε προγράμματα για τη δημιουργία μικροεπιχειρήσεων, οι οποίες αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα και δεν είδαν καμία προκοπή.

  • Αυτή η πολιτική μιλάει, επίσης, για την ισότητα των ευκαιριών ανδρών και γυναικώνστην αγορά εργασίας. Επί της ουσίας, όπως αποδεικνύεται, πρόκειται για την καταλήστευση του μόχθου των γυναικών, για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας με πολύ επώδυνους όρους, που διαιωνίζουν τις διακρίσεις και τις ανισότητες.

Η πολιτική της ΕΕ προχωράει συνεχώς και σε πιο αντιδραστική κατεύθυνση. Ετσι, με το Συμβούλιο της Λισαβόνας, το 2000, η επιθετικότητα  εκφράζεται με πιο αντεργατικούς στόχους.

Κατ’ αρχήν μπαίνει ο βασικός στόχος:

«Να γίνει η οικονομία της ΕΕ ανταγωνιστικότερη των ΗΠΑ».

Αυτο σημαίνει να απολαμβάνουν τα ευρωπαϊκά μονοπώλια και πρωτ απο όλα των κρατών ατμομηχανών της ΕΕ όρους, που θα τους επιτρέπουν να αυξάνουν τα κέρδη τους και να κινούνται από καλύτερες θέσεις στις εθνικές και διεθνείς αγορές.

Γι’ αυτό οι αποφάσεις της Λισαβόνας προβλέπουν:

  • Σκληρή και παρατεταμένη λιτότητα.
  • Επέκταση της απασχολησιμότητας. Δηλαδή, σκληρό χτύπημα της σταθερής εργασίας και υποκατάστασή της από μορφές ελαστικής απασχόλησης.
  • Μεγαλύτερη προτεραιότητα στη λεγόμενη «διά βίου μάθηση», στην οποία θα οδηγούνται άνεργοι και εργαζόμενοι, για να πάρουν, υποτίθεται, εφόδια.

Ολα αυτά συγκλίνουν σε ένα φαύλο κύκλο, που θα αρχίζει με την ανεργία, θα συνεχίζει με την ψευτοκατάρτιση και την υποαπασχόληση και θα κλείνει πάλι με την ανεργία, σε περιβάλλον συνεχούς υποβάθμισης των μισθών, των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Απο κει και δώθε σειρα συνόδων κορυφής ελέγχουν τους στόχους της λευκής βίβλου και της λισσαβόνας , ειξειδικεύούν προσαρμόζουν και εκσυγχρονιζουν τα βάρβαρα μέτρα .Μετά τη Λισαβόνα ακολούθησαν οι Σύνοδοι Κορυφής στη Στοκχόλμη, στο Λάακεν, στη Βαρκελώνη κλπ. .  Ένα νέο στοιχείο μπαίνει το 2002. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης, το Μάρτη του 2002, αποφασίζεται ευθέως το ζήτημα του χτυπηματος των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και η προώθηση της σύνδεσης «αμοιβής – παραγωγικότητας»

Κάθε στρατηγική και κάθε σύμφωνο απο κει και πέρα όπως η στρατηγικη για την ΕΕ 2010-2020 , οπως το σύμφωνο για το ευρώ στο κομμάτι των εργασιακών σχέσεων βασίζεται στα προαναφερόμενα. Η ποιοτική διαφορά ειναι ότι έχουμε μπεί πλέον σε κατάσταση βαθιάς κρισης . Έτσι επιχειρούν να επιταχύνουν να  ενιοποιήσουν την επίθεση σε όλα τα κράτη μέλη να την κάνουν καθολική.

Κλείνοντας το κεφάλαιο της τεκμηρίωσης της σχεσης της ΕΕ με την ελαστικοποίηση της εργασίας θα θέλαμε να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στην έκθεση Σέρκας που ψηφίστηκε απο το ευρωπαικο κοινοβουλίο (την ψήφισαν οι ευρωβουλευτές τοτε του ΠΑΣΟΚ της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ) και αποτελεί οδηγία προς τα κράτη μέλη.Ψηφίστηκε το Μάη του 2005,   ανήμερα του γιορτασμού της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα και επανήλθε στο προσκήνιο το 2009 προκειμένου να εφαρμοστεί ως ένα από τα αντεργατικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης .  Η οδηγία αυτή βάζει κάτι καινούριο σχετικά. Τον ενεργό και ανενεργό χρόνο εργασίας δηλαδή διευθετηση του χρόνου εργασίας εντός της ίδιας της εργάσιμης μέρας. ενω καθιερώνει πλέον τις 65 ώρες την εβδομαδα ως ανώτατο όριο για πενθήμερη εργασία δίνοντας τη δυνατότητα στους εργοδότες να τον διευθετούν όπως αυτοί θέλουν με ανώτατο όριο της 13 ώρες την ημέρα. Η έκθεση Σέρκας  συμπύκνωνει ότι πιο βάρβαρο έχει ακουστεί ποτέ στην ιστορία για τους εργαζόμενους.

Αυτές οι κατευθύνσεις της ΕΕ υλοποιήθηκαν και στην χώρα μας σε επίπεδο κατ αρχην νομθεσίας  με σειρα νομοσχεδίων απο τις αντιλαικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ.  Παρα το γεγονός οτι υπήρξε σημαντική αντίσταση του εργατικού κινήματος δεν έγινε κατορθωτο να εμποδιστούν. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αντεργατικού νόμου ελαστικοποίσησης των εργασικών σχέσεων που συνάντησε και την μεγαλύτερη αντίσταση ηταν το νομοσχέδιο Γιαννίτση . Ο νόμος 2639/1998.

Ας δούμε ορισμένα χαρακτηριστικα αποσπάσματα του νόμου

Άρθρο 2 Μερική απασχόληση Το άρθρο 38 του ν. 1692/1990 (ΦΕΚ 101 Α’) αντικαθίσταται ως ακολούθως: «1. Κατά τη σύσταση της σύµβασης εργασίας ή κατά τη διάρκειά της ο εργοδότης και ο µισθωτός µπορεί µε έγγραφη ατοµική σύµβαση να συµφωνήσουν, για ορισµένα ή αόριστο χρόνο, ηµερήσια ή εβδοµαδιαία ή δεκαπενθήµερη ή µηνιαία εργασία, η οποία θα είναι µικρότερης διάρκειας από την κανονική (µερική απασχόληση)

Άρθρο 3 ∆ιευθέτηση χρόνου εργασίας Το άρθρο 41 του ν. 1892/1990 αντικαθίσταται ως ακολούθως: «1. Επιτρέπεται µε επιχειρησιακές συλλογικές συµβάσεις εργασίας ή µε συµφωνίες του εργοδότη και του συµβουλίου των εργαζόµενων να καθορίζεται για διάστηµα µέχρι τρεις (3) µήνες αυξηµένος αριθµός ωρών εργασίας κατά µία (1) ώρα πλέον του συµβατικού ωραρίου και µέχρι εννέα (9) ώρες ηµερησίως και σε περιπτώσεις που συντρέχουν λόγοι αντικειµενικοί ή τεχνικοί ή λόγοι οργάνωσης της εργασίας για διάστηµα µέχρι έξι (6) µήνες αυξηµένος αριθµός ωρών εργασίας κατά δύο (2) ώρες πλέον του συµβατικού ωραρίου και µέχρι δέκα (10) ώρες ηµερησίως και µέχρι σαράντα οκτώ (48) εβδοµαδιαίως και µειωµένος αριθµός ωρών εργασίας κατά το επόµενο αντίστοιχο διάστηµα, εφόσον ο µέσος όρος των ωρών εργασίας για το συνολικό χρονικό διάστηµα (περίοδος αναφοράς), το οποίο δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους έξι (6) ή τους δώδεκα (12) µήνες αντίστοιχα, ανέρχεται σε σαράντα (40) ώρες την εβδοµάδα. 2. Σε επιχειρήσεις που απασχολούν µέχρι είκοσι (20) εργαζόµενους επιτρέπεται, µε συµφωνίες µεταξύ εργοδότη και των ενώσεων προσώπων του άρθρου 1 παραγράφου 3 του ν. 1264/1992 (ΦΕΚ 79 Α’), να καθορίζεται, ανάλογα µε τις ανάγκες της επιχείρησης ή εκµετάλλευσης, για διάστηµα µέχρι δύο (2) µηνών αυξηµένος αριθµός ωρών εργασίας κατά µία (1) ώρα πλέον του συµβατικού ωραρίου και µέχρι εννέα (9) ώρες ηµερησίως και µέχρι σαράντα οκτώ (48) εβδοµαδιαίως και µειωµένος αριθµός ωρών εργασίας κατά το επόµενο αντίστοιχο διάστηµα, µε την προϋπόθεση ότι ο µέσος όρος των ωρών εργασίας για το συνολικό χρονικό διάστηµα (περίοδος αναφοράς), το οποίο απαγορεύεται να υπερβαίνει τους τέσσερις (4) µήνες, ανέρχεται σε σαράντα (40) ώρες την εβδοµάδα. Η κατά το προηγούµενο εδάφιο ένωση προσώπων αρκεί να έχει συσταθεί από πέντε (5) τουλάχιστον εργαζόµενους, εφαρµοζοµένων κατά τα λοιπά των σχετικών διατάξεων του ν. 1264/1984. 3. Η καταβαλλόµενη, κατ’ εφαρµογή των διατάξεων των προηγούµενων παραγράφων, αµοιβή για το συνολικό χρονικό διάστηµα είναι ίση µε την αντίστοιχη αµοιβή για εργασία οκτώ (8) ωρών ηµερησίως και σαράντα (40) ωρών εβδοµαδιαίως, χωρίς να επιτρέπεται αυξοµείωσή της. Με επιχειρησιακές συλλογικές συµβάσεις εργασίας επιτρέπεται να καθορίζεται, για τις περιόδους αναφοράς των προηγούµενων παραγράφων, χρόνος εβδοµαδιαίας εργασίας, µέχρι σαράντα οκτώ (48) ωρών κατά µέσο όρο, συµπεριλαµβανοµένων και των υπερωριών. Η προσαύξηση της αµοιβής λόγω υπερωριών υπολογίζεται κατά τα τέλος της περιόδου αναφοράς και καταβάλλεται για την πέραν των σαράντα (40) ωρών εβδοµαδιαίως, κατά µέσο όρο, παρασχεθείσα εργασία. 4. Κατά τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας επιτρέπεται να χορηγείται στον εργαζόµενο σε αντιστάθµιση των συνολικών ωρών, που δικαιούται για το διάστηµα του µειωµένου ηµερήσιου χρόνου απασχόλησης, σύµφωνα µε τις παραγράφους 1 και 2, είτε ανάλογη ηµερήσια ανάπαυση (ρεπό) είτε ανάλογη προσαύξηση της ετήσιας µετ’ αποδοχών άδειας. 5. Εφόσον από οποιονδήποτε λόγο, ιδίως εξαιτίας παραίτησης ή απόλυσης του εργαζόµενου, δεν εφαρµόζεται ή δεν ολοκληρώνεται η διευθέτηση του χρόνου εργασίας σύµφωνα µε τον παρόντα νόµο, δεν θίγονται οι ισχύουσες διατάξεις περί της νόµιµης προσαύξησης της αµοιβής της υπερεργασίας και της υπερωρίας. 6. Για την εφαρµογή του άρθρου αυτού ικανότητα σύναψης επιχειρησιακής συλλογικής σύµβασης έχουν οι επιχειρήσεις ή εκµεταλλεύσεις που απασχολούν τουλάχιστον είκοσι (20) εργαζόµενους.

Τα λόγια νομίζουμε περιττέυουν. ….

Κλέινοντας θα θέλαμε να επισημανουμε τα εξής: Βρισκόμαστε μπροστα στη β αξιολόγηση της συμφωνιας που υπέγραψε η κυβερνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τους ληστές-δανειστές της χώρας. Πρόκειται για μια διαδικασία που θα επιχειρηθεί η έφοδος στα τελευταία εναπομείναντα εργασιακά δικαιώματα. Το τοπιο την αλλη μέρα θα ειναι τελείως διαφορετικό. Τα πράγματα πλέον ειναι καθαρα. Το αίτημα της αποδεσμευσης απο την ΕΕ ως της πρώτης και βασικής προυποθεσης για να ανατραπεί η σημερινή κατασταση για να ανοιξει δρόμος ανάκτησης των απώλειών και ικανοποίησης των λαικων αναγκών είναι στο επίκεντρο. Στις σημερινες συνθήκες η αποδέσμευση απο την ΕΕ ειναι η πρωτάρχικη προυπόθεση για την αποκατάσταση ακόμα και των πιο στοιχειωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων . Αυτο φιλοδοξούμε ως Διεεξοδος. Να μπολιασουμε οσο γνεται πλατύτερες μαζες του λαου με αυτο το αιτημα ωστε ο λαϊκος αγώνας να επικεντρώνει σε αυτο το στόχο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s